Kapodaster, często nazywany także capo, to akcesorium zakładane na gryf instrumentu strunowego. Jego zadaniem jest zmiana (podwyższenie) tonacji poprzez dociśnięcie strun na wybranym progu, dzięki czemu skracana jest długość drgającej struny.
W praktyce kapodaster pozwala:
- szybko zmienić tonację utworu,
- dopasować tonację do wokalu,
- grać znane układy akordów w wyższych tonacjach,
- unikać trudnych chwytów barre,
- uzyskać jaśniejsze, bardziej otwarte brzmienie gitary.
Jak działa kapodaster?
Kapodaster działa jak ruchome siodełko. Po założeniu go na wybranym progu instrument zaczyna brzmieć wyżej. Każdy kolejny próg podnosi dźwięk o pół tonu.
Przykład: jeśli gitarzysta gra akordy G–C–D, a założy kapodaster na drugim progu, rzeczywiste brzmienie zostanie podniesione o cały ton. Dzięki temu można zachować wygodne chwyty, ale dopasować utwór do innej tonacji.
Dlaczego gitarzyści używają kapodastrów?
Kapodaster jest szczególnie popularny w muzyce akustycznej, folkowej, popowej, country, worship oraz fingerstyle. Pozwala szybko zmieniać tonację bez konieczności przestawiania całej aranżacji.
W nagraniach studyjnych kapodaster bywa używany także do uzyskania innego charakteru brzmienia. Gitara z kapodastrem założonym na wyższych progach brzmi jaśniej, bardziej dzwoniąco i często lepiej przebija się w miksie.
Rodzaje kapodastrów
Kapodastry sprężynowe
To najpopularniejszy typ kapodastrów. Są szybkie w obsłudze, można je założyć jedną ręką i łatwo przesuwać między progami. Sprawdzają się szczególnie podczas koncertów i prób.
Przykładowe modele dostępne w ofercie Kera Audio:
Kapodastry śrubowe
Kapodastry śrubowe pozwalają precyzyjnie regulować siłę docisku. Są cenione przez bardziej zaawansowanych gitarzystów, ponieważ odpowiednie ustawienie nacisku może ograniczyć ryzyko rozstrajania instrumentu.
Kapodastry częściowe
Kapodastry częściowe, nazywane także partial capo, dociskają tylko wybrane struny. Pozwalają uzyskać nietypowe stroje oraz bardziej eksperymentalne brzmienia bez konieczności przestrojenia całej gitary.
Takie rozwiązania są popularne szczególnie w muzyce fingerstyle, folkowej oraz w bardziej kreatywnych aranżacjach gitarowych.
Czym różni się kapodaster do gitary akustycznej od kapodastra do gitary klasycznej?
To jedna z najważniejszych kwestii przy wyborze kapodastra. Na pierwszy rzut oka wiele modeli wygląda podobnie, ale gitara akustyczna i klasyczna mają inną budowę gryfu oraz inne struny. Dlatego nie każdy kapodaster będzie działał poprawnie na każdym instrumencie.
Kapodaster do gitary akustycznej i elektrycznej
Gitara akustyczna oraz elektryczna mają zazwyczaj:
- węższy gryf,
- lekko zaokrągloną podstrunnicę,
- metalowe struny,
- większe napięcie strun.
Kapodaster do gitary akustycznej powinien mieć odpowiednio wyprofilowaną gumę dociskową oraz sprężynę zapewniającą stabilny nacisk.
Kapodaster do gitary klasycznej
Gitara klasyczna posiada:
- szerszy gryf,
- płaską podstrunnicę,
- nylonowe struny,
- inne napięcie strun niż gitara akustyczna.
Kapodaster do gitary klasycznej powinien mieć szerszy i bardziej płaski profil docisku.
Użycie kapodastra od gitary akustycznej na gitarze klasycznej może powodować:
- niedociśnięcie skrajnych strun,
- brzęczenie,
- problemy z intonacją,
- nierówny nacisk na podstrunnicę.
Jak poprawnie założyć kapodaster?
Kapodaster najlepiej zakładać tuż za progiem, a nie na środku pola między progami. Takie ustawienie pozwala uzyskać czystszy dźwięk i ograniczyć ryzyko brzęczenia strun.
- zakładaj kapodaster możliwie blisko progu,
- ustaw go równolegle do progu,
- nie dociskaj strun mocniej niż to konieczne,
- po założeniu sprawdź strojenie instrumentu.
Dlaczego niektóre kapodastry rozstrajają gitarę?
Rozstrajanie instrumentu po założeniu kapodastra to częsty problem. Najczęściej wynika z nieodpowiedniej siły docisku albo złego dopasowania kapodastra do gryfu.
- zbyt mocny docisk,
- zbyt słaby docisk,
- niedopasowanie do radiusu podstrunnicy,
- nierówny nacisk na struny,
- zużyte struny,
- zbyt wysoka akcja strun.
Kapodaster a radius gryfu
Radius gryfu, czyli stopień zaokrąglenia podstrunnicy, ma duże znaczenie przy wyborze kapodastra. Gitary akustyczne i elektryczne mają zwykle zaokrągloną podstrunnicę, natomiast gitary klasyczne są najczęściej płaskie.
Jeśli kapodaster ma zły profil docisku, może nie dociskać wszystkich strun równo. W efekcie część strun może brzęczeć, a część może być dociśnięta zbyt mocno.
Czy kapodaster wpływa na brzmienie?
Tak. Założenie kapodastra skraca efektywną długość strun, przez co gitara brzmi jaśniej i bardziej selektywnie. Im wyżej założony kapodaster, tym bardziej dzwoniący i lekki charakter brzmienia.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze kapodastra?
- Siła docisku: kapodaster powinien dociskać struny stabilnie, ale nie za mocno.
- Ochrona gryfu: dobre modele posiadają gumowe lub silikonowe elementy ochronne.
- Materiał wykonania: najczęściej spotykane są konstrukcje metalowe, aluminiowe lub ze stopów cynku.
- Ergonomia: szybka obsługa jedną ręką jest bardzo ważna podczas koncertów.
Kapodastry JEREMI i MOGE w ofercie Kera Audio
W ofercie hurtowni muzycznej Kera Audio dostępne są kapodastry JEREMI oraz MOGE przeznaczone do gitar akustycznych, elektrycznych, klasycznych oraz ukulele.
Wśród popularnych modeli znajdują się m.in.:
Podsumowanie
Kapodaster to niewielkie, ale bardzo przydatne akcesorium gitarowe. Ułatwia zmianę tonacji, pomaga dopasować utwór do wokalu i pozwala uzyskać nowe brzmienia bez zmiany układów akordów.
Przy wyborze warto zwrócić uwagę na typ instrumentu, profil gryfu, siłę docisku, jakość wykonania oraz wygodę obsługi.
Sprawdź aktualną ofertę kapodastrów i akcesoriów gitarowych w hurtowni muzycznej Kera Audio.
